آیا افراد زیر ۱۵ سال نمی‌توانند حق و حقوق خود را از کارفرما بگیرند؟

با توجه به این که به کار گماردن افراد زیر ۱۵ سال ممنوع و اصولا توافق کاری این افراد با کارفرما هم باطل است، آن‌ها مشمول قانون کار نیستند. اما این بدان معنا نیست که در صورت کار کردن، نمی‌توانند حق و حقوق خود را از کارفرما بگیرند بلکه این افراد برای اخذ مطالبات خود، بر اساس قواعد عمومی باید به مراجع قضایی مراجعه کنند؛ یعنی این که افراد زیر ۱۵ سال نمی‌توانند به مراجع اداره کار مراجعه کنند. در مورد سوال دوم‌تان عرض شود که دو فرض را می‌توان مطرح کرد: اگر کودک زیر ۱۵ سال به نحوی بیمه شده باشد، در صورت سانحه، مشمول مزایای «قانون تامین اجتماعی» خواهد شد، زیرا بیمه شدن به معنای برخورداری از مزایای این قانون است. اما در عمل، شخص زیر ۱۵ سال در کارگاه‌های غیرخانوادگی امکان بیمه شدن را ندارد، به همین دلیل معمولا در صورت بروز حادثه، از شمول مزایای قانون تامین اجتماعی هم خارج می‌شوند. اما این بدان معنا نیست که جبران خسارت نمی‌شود. این همان فرض دوم است؛ یعنی کارگر زیر ۱۵ سال بیمه هم نشده باشد، بر اساس مقررات کلی مسوولیت مدنی کارفرما و یا هر شخصی که مسبب حادثه بوده است، باید نسبت به کارگر سانحه دیده زیر ۱۵ سال در قالب دیه و خسارات دیگر جبران خسارت کند.